Sürdürülebilir Moda Sözlüğü: Tencel, Modal ve Viskon Nedir?

Çocuğunuza yeni bir kıyafet alırken eliniz etikete gittiğinde, "%100 Pamuk" ibaresini görmek genellikle iç rahatlatıcıdır. Ancak son yıllarda çocuk giyim reyonlarında, pamuğun tahtını zorlayan ve dokunduğunuzda şaşırtıcı derecede yumuşak hissettiren yeni isimlerle karşılaşıyoruz: Viskon, Modal ve Tencel. İsimleri biraz teknik ve "kimyasal" tınlasa da, aslında bu kumaşların kökeni tamamen doğaya, ağaç liflerine dayanıyor. Petrol türevi sentetiklerden kaçınan ama pamuğun ötesinde bir konfor arayan bilinçli ebeveynler için, bu üçlünün arasındaki farkları anlamak, gardırop seçimlerinde devrim yaratabilir.

Bu kumaş ailesi teknik olarak "rejenere selüloz lifleri" olarak adlandırılır. Yani, polyester gibi laboratuvar ortamında üretilen plastikler değillerdir; ancak pamuk gibi tarladan toplandığı haliyle de iplik olmazlar. Ağaç gövdesinden alınan selülozun hamur haline getirilip işlenmesiyle elde edilirler. Bu yüzden "yarı doğal" veya "insan eliyle iyileştirilmiş doğal" lifler olarak kabul edilirler. Bebek kıyafetleri için aranan o ipeksi yumuşaklık ve nefes alabilirlik özelliği, işte bu ağaç özünden gelir. Ancak her biri farklı ağaçlardan ve farklı üretim süreçlerinden doğar, bu da onların kalitesini ve sürdürülebilirlik puanını değiştirir.

Ailenin en eski ve en bilinen üyesi Viskondur (Viscose). Genellikle kayın, çam veya okaliptüs gibi ağaçların gövdelerinden elde edilir. Pamuğa göre çok daha parlak, dökümlü ve yumuşak bir yapıya sahiptir. Bu nedenle özellikle kız çocukları için tasarlanan uçuş uçuş yazlık elbiseler ve eteklerde sıkça karşımıza çıkar. Teri pamuktan bile hızlı emer ve cildin kuru kalmasını sağlar. Ancak viskonun üretim süreci, diğerlerine göre daha fazla kimyasal ve su tüketimi gerektirebilir. Yine de polyester bir tişört yerine viskon bir gömlek, çocuğunuzun cildinin nefes alması açısından çok daha sağlıklı bir tercihtir.

Viskonun geliştirilmiş ve güçlendirilmiş versiyonu ise Modal kumaştır. Özellikle kayın ağacından üretilen modal, viskona göre yıpranmaya karşı çok daha dirençlidir. Hareketli, yerinde durmayan ve kıyafetlerini sık sık kirleten çocuklar için modal adeta bir kurtarıcıdır. Defalarca yıkansa bile yumuşaklığından ödün vermez, sertleşmez ve formunu korur. Bu dayanıklılığı sayesinde bebek iç çamaşırı ve pijama takımlarında sıkça tercih edilir. Tenle bütünleşen yapısı, hassas ciltlerde sürtünme kaynaklı tahrişleri önlerken, nem transferi konusundaki başarısıyla da konforlu bir kullanım sunar.

Sürdürülebilirliğin zirvesi ve teknolojinin doğayla en güzel buluşması ise Tencel (Lyocell) kumaştır. Okaliptüs ağaçlarından elde edilen bu lif, "kapalı döngü" adı verilen çevre dostu bir sistemle üretilir. Yani üretimde kullanılan su ve çözücüler doğaya atılmaz, %99 oranında geri dönüştürülüp tekrar kullanılır. Organik bebek giyim arayışındaki ebeveynler için Tencel, pürüzsüz yüzeyiyle egzama dostu bir seçenektir. Bakteri oluşumunu doğal yollarla engellemesi ve ipekten daha yumuşak dokusuyla, kaliteli çocuk giyim dünyasında "lüks konfor" olarak tanımlanır.

Bu üç kumaşın ortak süper gücü, termal konfor sağlamalarıdır. Çocuklar vücut ısılarını yetişkinler kadar iyi dengeleyemezler. Viskon, Modal ve Tencel; pamuktan %50'ye kadar daha fazla nem emme kapasitesine sahiptir. Bu, çocuğunuzun parkta koştururken terlediğinde, kıyafetin o teri anında emip havaya karıştırması demektir. Böylece terletmeyen kumaş arayışınızda bu ağaç bazlı lifler, sentetiklerin aksine çocuğunuzun cildinde ıslak ve soğuk bir tabaka bırakmaz.

Dayanıklılık ve bakım açısından bakıldığında, Modal ve Tencel, Viskon'a göre bir adım öndedir. Viskon ıslandığında hassaslaşabilir ve özenli yıkama gerektirebilirken, Modal ve Tencel modern çamaşır makinelerinin temposuna ayak uydurur. Çocuk eşofman takımı veya günlük kıyafetlerde bu liflerin pamukla karıştırılması, kıyafetin hem doğal kalmasını hem de çekme yapmadan uzun süre giyilebilmesini sağlar.

Sonuç olarak, "sürdürülebilir moda" sadece bir etiket değil, çocuğunuza ve onun gelecekte yaşayacağı dünyaya verdiğiniz değerin bir göstergesidir. Tencel'in çevre dostu teknolojisi, Modal'ın dayanıklılığı veya Viskon'un ekonomik zarafeti... Hepsi de petrol türevi sentetiklere göre çok daha sağlıklı alternatiflerdir. Bir sonraki alışverişinizde etikette bu isimleri gördüğünüzde, onların ağaçların serinliğini ve yumuşaklığını taşıdığını bilerek güvenle sepetinize ekleyebilirsiniz.